prokura

Blog Firmowy

Czym jest prokura i kto może zostać prokurentem?

prokura

Prokura jest specjalnym rodzajem pełnomocnictwa, które może zostać udzielone wyłącznie przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.[…]

Czym jest prokura?

Prokura jest specjalnym rodzajem pełnomocnictwa, które może zostać udzielone wyłącznie przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Prokury może udzielić również spółka kapitałowa w organizacji, jednakże prokurent będzie uprawniony do jej reprezentowania dopiero z momentem wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców.

Prokura swoim zakresem obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Niemożliwe jest ograniczenie zakresu prokury ze skutkiem dla osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przykładem przepisu, który pozwala na ograniczenie prokury jest art. 1095 Kodeksu Cywilnego ustanawiający prokurę oddziałową, stanowiący że prokurę można ograniczyć do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa.

Prokurent nie jest uprawniony do dokonania w imieniu przedsiębiorcy zbycia przedsiębiorstwa, oddania go do czasowego korzystania oraz do zbywania i obciążania nieruchomości – w takich przypadkach konieczne jest udzielenie pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem konkretną czynność.

Prokurent nie posiada również uprawnienia do reprezentowania spółki w przypadku, w którym przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują wyraźnie podmiot uprawniony do reprezentowania spółki, dla przykładu, prokurent nie jest uprawniony do reprezentowania spółki kapitałowej w organizacji, czy do reprezentowania spółki kapitałowej w umowach i sporach z jej członkiem zarządu.

Kto może zostać prokurentem?

Prokurentem może zostać wyłącznie osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. W przypadku prokurenta spółek handlowych, Kodeks Spółek Handlowych stawia dodatkowy wymóg braku skazania prokurenta prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII–XXXVII Kodeksu Karnego oraz art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 Kodeksu spółek Handlowych. Odwołanie do przepisów Kodeksu Karnego dotyczy przestępstw przeciwko ochronie informacji, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu oraz przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi. Osoba skazana za wyżej wymienione przestępstwa może rozpocząć pełnienie funkcję prokurenta spółki handlowej z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania. Osoba skazana może również w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku złożyć wniosek o zwolnienie jej z zakazu pełnienia funkcji w spółce handlowej lub o skrócenie czasu obowiązywania zakazu, ale tylko w przypadku, gdy przestępstwa nie popełniła umyślnie.  

Jakie są rodzaje prokur?

Niezależnie od tego czy prokura dotyczy całości przedsiębiorstwa, czy tylko ustanowionego oddziału, należy wyróżnić dwa główne rodzaje prokury – samoistną oraz łączną, przy czym prokura łączna podlega dalszym podziałom ze względu na możliwe konfiguracje osób współdziałających przy reprezentacji przedsiębiorcy. Prokura samoistna uprawnia prokurenta do samodzielnego reprezentowania przedsiębiorcy. Prokura łączna zobowiązuje prokurenta do współdziałania z innym podmiotem w ramach reprezentowania przedsiębiorcy. Prokura łączna może upoważniać prokurenta do działania: - tylko z innym prokurentem; - tylko z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej; - z innym prokurentem oraz dodatkowo z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej.  

Kiedy prokura wygasa?

Katalog przyczyn wygaśnięcia prokury można zasadniczo podzielić na dwie grupy: przyczyn związanych z osobą prokurenta, oraz przyczyn związanych z przedsiębiorcą udzielającym prokury. Do przyczyn związanych z osobą prokurenta należy zaliczyć:

  1. Śmierć prokurenta;
  2. Utratę przez prokurenta pełnej zdolności do czynności prawnych;
  3. W przypadku prokurenta spółki handlowej – prawomocne skazanie za jedno z przestępstw wymienionych w art. 18 k.s.h.;
  4. Pomimo milczenia przepisów ustawy w tym zakresie – należy również uznać możliwość zrzeczenia się prokury przez prokurenta.

Wśród przyczyn związanych z przedsiębiorcą udzielającym prokury wymienia się:

  1. Odwołanie prokury;
  2. Ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy;
  3. Otwarcie postępowania sanacyjnego;
  4. Otwarcie likwidacji przedsiębiorcy;
  5. Wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców;
  6. Przekształcenie przedsiębiorcy;
  7. Ustanowienie kuratora dla przedsiębiorcy na podstawie art. 42 Kodeksu Cywilnego.

Zarówno udzielenie jak i wygaśnięcie prokury udzielonej przez spółki handlowe wymaga zgłoszenia w rejestrze przedsiębiorców. Jeżeli jesteś zainteresowany, w jaki sposób udzielić prokury oraz zgłosić ją do rejestru przedsiębiorców, zachęcamy do śledzenia wpisów na blogu, które pojawią się w najbliższym czasie.



⟨⟨ Powrót